Fréttabréf SFF

Rýnt í boðaða skattahækkun á vel sóttum fundi

SFF stóðu fyrir opnum fundi þann 9. júní undir yfirskriftinni Enn hærri skattar, fyrir hvern? Þar var fjallað um viðbótarskattheimtu á fyrirtæki í fjármálageiranum sem boðuð hefur verið í fjármálaáætlun. Útfærsla, skattstofn og hvort um varanlega eða tímabundna skattheimtu er að ræða liggur ekki fyrir, með fylgjandi óvissu. 

Á fundinum kynnti Dr. Gunnar Haraldsson, stofnandi Intellecon, niðurstöður samantektar sinnar um rekstrar- og skattaumhverfi fjármálaþjónustu á Íslandi og velti upp mögulegum áhrifum af boðaðri skattahækkun, miðað við gefnar forsendur. Gunnar benti meðal annars á að ítrekaður samanburður hefði sýnt að sérstakir skattar á fjármálafyrirtæki væru þegar mun hærri hér en í samanburðarríkjum Íslands, þar með talið á hinum Norðurlöndunum.

Benedikt Gíslason, bankastjóri Arion banka, og Tómas Brynjólfsson, varaseðlabankastjóri fjármálastöðugleika, héldu einnig áhugaverð erindi á fundinum.

Tvennar pallborðsumræður fóru fram á fundinum. Í þeim fyrri ræddi Íris Björk Hreinsdóttir, yfirlögfræðingur SFF og fundarstjóri á fundinum, við Daða Má Kristófersson, fjármála- og efnahagsráðherra, Guðrúnu Hafsteinsdóttur, formann Sjálfstæðisflokksins, Jón Guðna Ómarsson, bankastjóra Íslandsbanka, og Þorstein Víglundsson, forstjóra Hornsteins og formann Samtaka iðnaðarins.

Seinni umræðum stýrði Ingvar Haraldsson, greininga- og samskiptastjóri SFF, og ræddi við Örnu Láru Jónsdóttur, þingmann Samfylkingarinnar og formann efnahags- og viðskiptanefndar, Nönnu Margréti Gunnlaugsdóttur, þingmann Miðflokksins og varaformann efnahags- og viðskiptanefndar, Hreiðar Bjarnason, framkvæmdastjóra fjármála hjá Landsbankanum, og Þórð Pálsson, forstöðumann fjárfestinga hjá Sjóvá.

Þingmálaskrá og umsagnir SFF
á yfirstöðnum þingvetri

SFF skiluðu fjölda umsagna um fjölbreytt mál sem snerta starfsemi aðildarfélaga samtakanna á liðnum þingvetri. Hér má finna yfirlit SFF yfir þingmál sem tengjast starfsemi samtakanna.

Í skjalinu má finna hlekki á um 30 umsagnir sem SFF hefur skilað inn í vetur. Má þar nefna stór mál á borð við:

•    Rýni á fjárfestingum erlendra aðila vegna þjóðaröryggis og allsherjarreglu
•    Þingsályktun um fjármálaáætlun fyrir árin 2027-2031, þar sem SFF leggjast alfarið gegn frekari sköttum á fjármálageirann
•    Atvinnustefnu Íslands
•    Neytendastefnu
•    CR III
•    Kílómetragjald

Að skattleggja sjálfan sig

Ingvar Haraldsson, greininga- og samskiptastjóri Samtaka fyrirtækja í fjármálaþjónustu, skrifaði pistil í Viðskiptablaðið þar sem hann gerði fyrirhugaða skattahækkun að umfjöllunarefni sínu.

Þar bendir Ingvar meðal annars á að Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn og Seðlabanki Evrópu hafi ítrekað varað við því að ráðist sé í skattlagningu á fjármálakerfinu nema að undangenginni ítarlegri greiningu á áhrifum slíkra skatta á þjóðfélagið, enda geti áhrif slíkrar skattheimtu verið margvísleg og illfyrirsjáanleg.

Í grein sinni bendir Ingvar meðal annars á að fjármálafyrirtæki hér á landi búi við fleiri og þyngri álögur en sambærileg fyrirtæki í nágrannalöndum Íslands. Þá þurfi stjórnvöld að huga að því hvort boðuð skattahækkun samræmist eigin áformum, til að mynda í atvinnustefnu um aukna atvinnuvegafjárfestingu, skilvirkari miðlun sparnaðar, og samkeppnishæft og fyrirsjáanlegt rekstrarumhverfi.

Þar að auki þurfi stjórnvöld að hafa eignarhald fjármálafyrirtækja í huga. Ingvar bendir á að bankakerfið sé að mestu í óbeinni eigu almennings í gegnum ríkissjóð og lífeyrissjóði.

Mikill áhugi á íslenskr fjártækni á tímamótum

Samtök fyrirtækja í fjármálaþjónustu og Íslandsstofa stóðu í lok maí fyrir viðburði um stöðu og framtíð fjártækni á Íslandi, í samstarfi við Reykjavík Fintech.

Þar voru kynntar helstu niðurstöður nýrrar kortlagningar á íslenska fjártæknigeiranum. Northstack sá um kortlagninguna fyrir SFF og Íslandsstofu, með stuðningi frá Reykjavík Fintech. Markmiðið var að varpa ljósi á íslenskt fjártækniumhverfi, styrkleika þess, áskoranir og tækifæri til framtíðar. Kortlagninguna má nálgast hér.

Viðburðurinn var vel sóttur og þar sköpuðust áhugaverðar og líflegar umræður um þróun fjártækni hér á landi, mikilvægi nýsköpunar og tækifærin sem íslensk fyrirtæki hafa til þess að vaxa á alþjóðlegum mörkuðum.

Ísland efst Norðurlandanna í
Evrópukeppninni í fjármálalæsi

Bergþóra Emma Sigurðardóttir Johnsen og Alexander Kiljan Helgason voru fulltrúar Íslands og samnemenda sinna í 10. bekk Garðaskóla í Evrópukeppninni í fjármálalæsi sem fram fór í maí. Sextíu spenntir unglingar frá 30 löndum mættu til leiks ásamt kennurum sínum. Íslenska liðið hafnaði í 12. sæti af 30 og var efst Norðurlandanna. Evrópumeistararnir í ár voru Grikkir.

Evrópsku bankasamtökin (EBF) standa að keppninni í Brussel en Garðaskóli hafði unnið sér inn þátttökurétt með sigri Fjármálaleikanna í mars síðastliðnum þar sem 2.000 nemendur í 50 grunnskólum landsins kepptu um Íslandstitilinn í fjármálalæsi.

Þetta er í níunda skipti sem Evrópukeppnin er haldin og hefur Ísland verið með frá upphafi. Samtök fyrirtækja í fjármálaþjónustu standa að undankeppninni hér á landi með Fjármálaleikunum í gegnum Fjármálavit sem er fræðsluvettvangur um fjármálalæsi. Tilgangurinn er að veita kennurum innblástur í kennslu um fjármál og stuðla að auknu vægi fjármálalæsis í grunn- og framhaldsskólum. Fjármálavit er einnig stutt af Landssamtökum lífeyrissjóða.

Skjót viðbrögð skipta öllu máli þegar svik koma upp

Að bregðast hratt við grunsamlegum færslum eða þegar ljóst er að fólk hefur orðið fyrir fjársvikum getur verið lykillinn að því að endurheimta fjármuni frá svikahröppum. Enginn munur er á endurheimt fjármuna eftir því hvort lögaðilar eða einstaklingar verða fyrir svikunum, heldur ráða viðbragðstími og eðli svika þar mestu.

Þetta kom fram í máli Heiðrúnar Jónsdóttur, framkvæmdastjóra SFF, í viðtali í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni. Einnig var rætt við Heiðrúnu um þessi mál í kvöldfréttum Sýnar.

Umsagnir

Athygli vakin á nauðsyn fjármálalæsis

Mennta- og barnamálaráðuneytið kynnti áform um breytingar á námsmatshluta aðalnámskrár grunnskóla. SFF nýttu tækifærið og komu ábendingum á framfæri er vörðuðu hagsmunamál sem samtökin hafa beitt sér fyrir í lengri tíma.

SFF hafa í rúman áratug lagt áherslu á að bæta fjármálalæsi almennings, en það hafa samtökin t.a.m. gert með stofnun og starfrækslu fræðsluvettvangsins Fjármálavits. Samtökin settu Fjármálavit á laggirnar árið 2014 og hafa frá árinu 2017 staðið að rekstri vettvangsins með stuðningi frá Landssamtökum lífeyrissjóða.

Á undanförnum árum hafa SFF reglulega látið framkvæma kannanir á fjármálalæsi Íslendinga, en í apríl 2026 voru birtar niðurstöður úr könnun sem Gallup framkvæmdi fyrir samtökin fyrr á árinu. Niðurstöður könnunarinnar sýndu að flestir aðspurðra, eða rúmlega 81%, töldu fólk eiga að læra um peninga og fjármál í grunnskólum, en aðeins 12,3% svarenda sögðust hafa fengið slíka fræðslu í grunnskóla. Í könnuninni var jafnframt leitað svara við því hversu miklu eða litlu máli fólk teldi skipta að fjármálalæsi verði gert að skyldufagi í grunnskólum landsins. Yfirgnæfandi meirihluti þeirra sem tóku afstöðu, eða um 91,7% sögðust telja það skipta miklu máli, en aðeins um 3,1% töldu litlu eða engu máli skipta hvort fjármálalæsi yrði gert að skyldufagi í grunnskólum eða ekki.

Umsögn um frumvarp til laga um breytingu á lögum um hluta- og einkahlutafélög

Samtök atvinnulífsins, Samtök fyrirtækja í fjármálaþjónustu, Samtök verslunar- og þjónustu, Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi, Samorka, Samtök iðnaðarins, Samtök ferðaþjónustunnar og Viðskiptaráð Íslands (hér eftir sameiginlega nefnd „samtökin“) sendu sameiginlega umsögn um frumvarp til breytinga á lögum um hluta- og einkahlutafélög til efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis.  

Samtökin skiluðu jafnframt sameiginlegri umsögn um drög frumvarpsins í Samráðsgátt stjórnvalda, en með frumvarpinu eru lagðar til breytingar á lögum um hluta- og einkahlutafélög til innleiðingar á ákvæðum tilskipunar (ESB) 2017/828, SRD II og framkvæmdarreglugerðar framkvæmdastjórnarinnar (ESB) 2018/1212. Að loknu samráði voru gerðar þónokkrar breytingar á frumvarpinu og við gerð þeirra var tekið tillit til athugasemda samtakanna upp að vissu marki.  

Samtökin ítrekuðu athugasemdir sem gerðar voru við 1. gr. frumvarpsins í fyrri umsögn, en þær lutu m.a. að skilgreiningum hugtaka og ákvæðum um auðkenningu hluthafa, orðalagi ákvæða, ákvæðum um mikilvæg viðskipti og þátttökustefnu, svo dæmi séu nefnd. Þá ítrekuðu samtökin ábendingar til stjórnvalda varðandi þau atriði sem mikilvægt er að leggja áherslu á við innleiðingu evrópsks regluverks í íslenskan rétt, t.a.m. að ekki verði gengið lengra en þörf krefur við innleiðingu íþyngjandi krafna, að allar ívilnandi undanþágur verði nýttar og að allar sambærilegar kröfur sem fyrir eru í gildandi rétti verði afnumdar.

Samtökunum þykja skref hafa verið stigin í rétta átt með þeim breytingum sem gerðar voru á ákvæðum 2. gr. frumvarpsins, þar sem lagt er til að fortakslaust bann við veitingu kauprétta verði afnumið.

Málið náði ekki fram að ganga fyrir þingfrestun. Búast má við að það verði unnið áfram í haust.

Umsögn um frumvarp til laga um varfærniskröfur til verðbréfafyrirtækja

SFF vísa til frumvarps til laga um varfærniskröfur til verðbréfafyrirtækja og jafnframt til umsagnar um drög frumvarpsins, sem samtökin skiluðu í Samráðsgátt stjórnvalda þann 12. febrúar sl. Í fyrri umsögn gerðu SFF athugasemdir við gildistökuákvæði frumvarpsdraganna, en gert var ráð fyrir að lögin tækju þegar gildi eftir birtingu þeirra. Samtökin lögðu til að gildistöku yrði frestað í þeim tilgangi að verðbréfafyrirtækjum gæfist nægt svigrúm til aðlögunar að breyttum kröfum.

Þrátt fyrir að skref hafi verið tekið í rétta átt telja SFF að fyrirtækjum verði að gefast raunhæft svigrúm til að innleiða breytingar í starfsemi sína, breyta kerfum, verklagi, uppfæra skjöl og eiga raunhæfa möguleika á því að leita sér ráðgjafar, telji þau þörf á því.

SFF hafa ítrekað bent á að sköpum skipti fyrir samkeppnishæfni íslensks fjármálamarkaðar að ekki sé gengið lengra en þörf er á við innleiðingu evrópsks regluverks á fjármálamarkaði. Í fyrri umsögn vísuðu samtökin m.a. til ábendinga, sem samtökin skiluðu til starfshóps gegn gullhúðun (blýhúðun) EES-reglna og vöktu sérstaka athygli á ábendingum er vörðuðu þær ströngu reglur sem gilda um breytileg laun (kaupauka) hér á landi.

Málið náði ekki fram að ganga á þessu þingi. Búist er við að það verði tekið fyrir snemma í haust.